ایجاد رابطه ی دیپلماتیک مثبت و منفی کشورها با دیگر دولت ها انگیزه ها و
هدف های خاص خود را می طلبد . وجود دایره های متحد المرکز دستگاه
دیپلماسی هر کشوری به نوع تفکرات حاکم بر آن سرزمین بستگی دارد .
چگونگی وجود و پیدایش یک حکومت ؛ علت حکم رانی و انگیزه های دولت
برای استقرار در یک سرزمین ؛ پایبندی های فکری و ایدئولوژیک ؛ نگاه
خاص به جهان از روی اعتقادات و ویژگی هایی از این حیص همگی از عوامل
و علل نوع نگاه به ایجاد روابط خارجی یک کشور با دیگر دول می باشد که باعث
گسست پیوندهای سیاسی و اقتصادی یک کشور با دیگر واحدهای سیاسی را سبب
می گردد و نیز بلعکس به ایجاد یک رابطه ی پایدار و محکم در روابط دیپلماتیک
یک کشور با دیگر کشورها را سبب می گردد .
نوع نگاه یک کشور به بنیان های پایه گذار خود و نیز نگاه شخصی و اعتقادات
فکری افراد دستگاه های سیاست خارجی باعث ایجاد الگوهایی می شود که نقشه
هدایتی یک کشور برای رابطه های سیاسی با دیگر دولت ها را طراحی می کند و
الگوی حرکت در روابط خارجی یک کشور از روی همان نقشه ی از پیش طراحی
شده ایی خواهد بود که درستی و نادرستی آن را تنها زمان مشخص می کند !
این قاعده برای تمام کشورهای جهان اجتناب ناپذیر است ؛ که جمهوری اسلامی
ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست .
عدم انسجام سیاست خارجی ایران نشأت گرفته از درون می باشد .
نوع پراکندگی و عدم هماهنگی اهداف کلی و بنیادین جمهوری اسلامی ایران و در
تقابل قرار گرفتن هر یک از اهداف پایه ایی و اصلی ایران باعث لرزش در پایه های
نگاه دیگر کشورها به این سرزمین گربه ای شکل شده است .
طبق نظریه ی دکتر سریع القلم نظریه پرداز سیاسی و استاد دانشگاه ؛ اهداف اصلی
و کلان جمهوری اسلامی ایران را می توان به سه دسته تقسیم نمود :
۱- رشد و توسعه ی اقتصادی ؛ حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی
۲- دفاع از مسلمانان و نهضت های آزادی بخش و تعارض با اسرائیل و غرب
۳- استقرار یک جامعه ی اسلامی بر اساس مبانی شیعی
برای توضیح این سه اصل باید به این نکات توجه نمود که در هدف اول که نشأت
گرفته از ذات دولت ملی بوده در تمام کشورهای دنیا وجود دارد و به محض تأسیس
و تشکیل یک واحد سیاسی ( دولت ملی ) به صورت فطری به دنبال رشد و توسعه
اقتصادی و حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت خود می باشد .
در اصل دوم اهداف کشورمان که نشأت گرفته از ذات ایدئولوژیک می باشد ؛ این
توضیح ضروری به نظر می آید که نوع نگاه هر کشور انقلابی در راستای اهداف
ایدئولوژیکی تنظیم می شود . اصل صدور انقلاب ؛ برای مردان حکومت ایران زمین
اصلی غیر قابل انکار است که این نیز ریشه در ویژگی های دولت های ایدئوژیک
دارد .
اصل سوم اهداف ایران ؛ پایه گذاری شده در انسجام اسلامی بر مبنای دینی - شیعی
است .
سه هدف از سه جنس مختلف زمینه را برای عدم ثبات سیاست خارجی جمهوری
اسلامی ایران را محیا می کند !
عدم هماهنگی اهداف در نظام سیاست خارجی این نوع کشورها سیستم دایره ای را
برای هر کشوری از این سنخ به ارمغان می آورد .
عدم تجانس اهداف یک کشور باعث عدم ائتلاف دیگر دولت ها با کشور مذکور
می شود ؛ زیرا اهدافی از قبیل صدور انقلاب و ایجاد جامعه ی دینی واحد بر مبنای
شیعی ستون اقتدار دیگر کشورها را از پایه ویران می نماید .
در هدف اول جمهوری اسلامی ایران ؛ یعنی حفظ تمامیت ارضی یک عرف جهانی
است و هدف اولیه ی تمام کشورها می باشد و این نوع اهداف هیچ گاه تعارضی با
استقلال دیگر کشورها ایجاد نخواهد کرد .
اما در هدف دوم یعنی دفاع از مسلمانان و نهضتهای آزادی بخش به معنای دفاع از
یک پنجم جمعیت کره زمین خواهد بود . این هدف ؛ هدفی است دست یافتنی اما
امکانات فراوانی را می طلبد ؛ امکاناتی از قبیل : قدرت اقتصادی بالا ؛ توان نظامی
گسترده ؛ فرهنگ عمومی نهادینه شده ؛ وضعیت ژئوپلتیکی منحصر به فرد ؛ مدیریت
قوی ؛ قدرت بازدارندگی ؛ پذیرفته شدن اهداف در اذهان عمومی ؛ جمعیتی تحصیل
کرده و با عمق نگاه ژرف ؛ تولید منحصر به فرد ؛ اجماع نظر نخبگان ؛ منابع
فراوان انرژی و ...
ورود به حیطه هدف دوم آغازگر تنش گرایی بین دول خارجی و کشور ایران است .
هدف سوم نیز پای را در داخل دایره ی تعارضات گذاشتن است ؛ نه اینکه این اصل
غیر قابل قبول باشد بلکه حتی اصلی نو و جالب و سازنده است که باعث افزایش
قدرت و تبدیل ایران به قدرت برتر اسلامی را موجب می شود ( در صورت تحقق )
اما در فضای حاکم بر دنیای کنونی که کشورهای مسلمان نشین دارای حاکمیتی
غیر دموکراتیک و تحت سلطه ی نظام های اقتدارگرا و سلطنتی اداره می شود
زمینه های تضاد را ایجاد می نماید ؛ زیرا پذیرش اصل سوم اهداف ایران از سوی
دیگر کشورها به معنی نابودی حکومت آنها و از پایه ویران کردن ثبات حکومتیشان
به دست خودشان است !
اگر تعارضات و مسائل و مشکلات کشورهای اسلامی در یک هماهنگی و اتحاد حل
شود ؛ حجم وسیعی از یک قدرت و توان بین المللی را به وجود خواهد آورد که قدرت
برتر را نصیب دنیای اسلام می نماید .
اما اختلافات فراوان و عدم ثبات سیاسی ؛ فکری و منزوی بودن کشورهای اسلامی
به جز ایران ؛ اختلافات شدید سیاسی و وابستگی های شدید و تهی بودن توان
عقلانیت سیاسی کشورهای اسلامی-عربی ( غیر از جمهوری اسلامی ایران )
زمینه های تحقق اهداف جمهوری اسلامی را پدید نخواهد آورد .
حال ؛ افزایش امکانات و قدرت سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران برای
رسیدن به اهداف طراحی شده و یا تغییر اهداف کلان و ایجاد هدف های غیر متقابل
و تنش زدا ؛ کدام یک را باید برگزید ؟
و یا شاید هم طی نمودن همین مسیر طی شده و هم پیمان شدن با وزنه های بی وزن ؟
این سوال را شما پاسخ دهید ... 
